Oefening 1

In het onderstaande fragment wordt de gegeven informatie niet logisch weergegeven. Rangschik de alinea’s (A tot en met E) zodat je een duidelijke structuur krijgt. De titel en inleiding zijn al correct.

Waarom veel mensen zich eenzaam voelen

In ons brein zijn wij nog altijd een beetje de prehistorische zwerver van weleer. Toch hebben we geleerd dat samenwerken in grote groepen veel voordelen oplevert. Maar die toenemende grootschaligheid heeft, zeker in tijden van sociale media, ook zijn nadelen.

A. De moderne mens koloniseerde 60.000 jaar geleden vanuit Afrika het Euraziatische continent waar de neanderthaler leefde. Meer dan 10.000 jaar was er een overlapping tussen de leefgebieden van beide mensensoorten, wat leidde tot de hypothese dat wij de neanderthaler hebben uitgeroeid – actief of passief. Hij zou, meer dan wij, geleden hebben onder ernstige klimaatveranderingen, zoals ijstijden. Door een leven in heel kleine groepen had hij mogelijk ook schadelijke mutaties in zijn genen.

B. De Moai, de mysterieuze reuzenbeelden op Paaseiland, hebben niets te maken met de verheerlijking van een heerser of godheid. Ze werden opgetrokken om de sociale contacten tussen de eilandbewoners te bevorderen. Althans, dat is de theorie van een aantal onderzoekers in het tijdschrift New Scientist. Volgens hen pompten de Maori veel energie in gezamenlijke projecten om het risico op onderlinge conflicten te verkleinen. Een vorm van teambuilding, zeg maar, vooral in tijden dat het hen minder goed ging.

C. Dat netwerken lijkt een exclusiviteit van de moderne mens te zijn. De genetische diversiteit van de laatste andere mensensoort op aarde, de neanderthaler, bedroeg slechts een fractie van de onze. Uit DNA-onderzoek van twee fossielen bleek dat bij de neanderthaler zelfs een sterke mate van inteelt moet hebben gespeeld. Mogelijk is die zwakke diversiteit te wijten aan het feit dat beide onderzochte skeletten tussen 50.000 en 60.000 jaar oud zijn. In die periode zag het er voor de neanderthaler al niet meer rooskleurig uit: hij stierf bijna 40.000 jaar geleden uit.

D. Maar ook random species drift of willekeurige soortendrift zou het verdwijnen van de neanderthaler volgens sommigen kunnen verklaren. Het eenvoudige feit dat onze rechtstreekse voorouders als migrant talrijker waren dan de neanderthalers kan hun verdwijning in de hand hebben gewerkt, zelfs zonder dat er competitie in het spel was. De kleinere aantallen neanderthalers werden gewoon geassimileerd in de grotere aantallen moderne mensen. Er zijn sterke genetische aanwijzingen dat beide soorten onderling kruisten: zo’n twee procent van ons DNA zou een neanderthalerverleden hebben. Mogelijk namen wij de laatste lichting neanderthalers liefdevol in onze eigen gemeenschappen op.

E. Wetenschappers zijn vaak geneigd hedendaagse fenomenen te projecteren op archeologische vondsten en historische monumenten. Daarbij rijst de vraag of wat wij moderne ontwikkelingen noemen niet ook al in vroeger tijden in zwang waren. Zoals het idee van netwerken, en de collectieve intelligentie die daaruit voortvloeit: het feit dat je in groep meer kunt bereiken dan de som van het denkwerk van alle afzonderlijke individuen samen.

Bron: Draulans, D. (2018, 9 mei). Waarom veel mensen zich eenzaam voelen. Knack, pp. 84-87.