Zodra je je onderwerp hebt bepaald, kan je op zoek gaan naar interessante bronnen die ermee te maken hebben. Zoek in eerste instantie vooral op onderwerpen die je goed liggen en, om het je iets gemakkelijker te maken, waarvan je veel literatuur kan terugvinden.

Hoe verzamel je relevante bronnen?

Stap 1: Baken een concrete en helder geformuleerde onderzoeksvraag af (dit deed je in de fase Oriënteren).

Bv. “Hoe kan je jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties participatief aan de slag laten gaan met het medium video?”

Stap 2:
- Breek de vraag op in zoektermen en synoniemen die je dan in verschillende combinaties kan ingeven in een zoekrobot.
- Zoek ook in het Engels om meer resultaten te verkrijgen. De wetenschappelijke wereld is immers internationaal, waar het Engels de voertaal is.

Bv. ‘jongeren, adolescenten, jeugd, youth, youngsters,..’ en ‘participatie, deelnemen, cocreatie,..’. Dan kan je bijvoorbeeld zoeken op: ‘jeugd, cocreatie, film’.

- Gebruik aanhalingstekens om op exacte woordcombinaties te zoeken en gebruik boolean zoekoperatoren (AND, OR, NOT) om gerichte resultaten te bekomen.

Bv. "participation AND adolescents" / "vulnerable groups" AND "co-creation"

Stap 3: De bibliotheek en het internet zijn de meest toegankelijke plekken om bronnen te verzamelen. Een expert kan je sleutelpublicaties aanraden die je dan weer bij andere bronnen kunnen brengen.

Bv. Dēmos kan je als kenniscentrum over participatie van kansengroepen relevante publicaties, mooie praktijkvoorbeelden en interessante organisaties aanraden die aansluiten bij het basisidee van je project.

Wist je dat er ook steeds een bibliotheekmedewerker te bereiken is die je op weg kan helpen om de juiste bronnen te vinden als je door het bos de bomen even niet meer ziet? Je kna hen contacteren via consult@biblio.vub.ac.be. Ook voor vragen over referenties kan je bij hen terecht.

Stap 4: Screen of lees bronnen in functie van (deel)antwoorden op je vraag. De gevonden informatie kan je dan categoriseren. De naam van de bron (en eventueel het concrete paginanummer) en het antwoord kan je als citaat of samengevat met enkele steekwoorden noteren. Je kan je informatie op papieren steekkaarten noteren of bijhouden met een app als Evernote. Zo bouw je een kennisplatform rond je onderzoeksvraag.

Bv. Je kan een steekkaart aanmaken met: ‘Video als participatiemiddel’ (in: ‘Video als methode’, p.45-67): ‘spreken een beeld’, ‘doen’, ‘leren monteren’, ‘samenwerken’.

Stap 5: De kaarten die antwoord geven op dezelfde vraag kan je vervolgens clusteren. Dat doe je door antwoorden die overlappen of op elkaar gelijken samen te brengen.

Stap 6: De antwoorden verwerk je op een gestructureerde manier (volgens een mindmap en schrijfplan) in een coherente tekst. Daarop gaan we in het volgende onderdeel dieper in.

Bron: Demos vzw (herwerkt)

Tips om in het achterhoofd te houden

Wiki-watte?

Dat je in een wetenschappelijke paper niet kan verwijzen naar Wikipedia wist je alvast. Ook gebruik je Wikipedia beter niet om 'basisinformatie' te verzamelen. Niet alle informatie op deze online encyclopedie is namelijk grondig gecontroleerd. Je kan het best meteen starten bij een degelijke zoekmachine zoals Google Scholar (https://scholar.google.be/). Doe dit wel via de VUB-website, want zo heb je meer (volledige) toegang tot interessante online documenten.

Hou je bronnen bij de hand

Zorg ervoor dat je steeds de volledige bron later nog kan inkijken wanneer je naar een onderdeeltje verwijst in je tekst. Misschien wil je later toch een bepaalde quote opzoeken en heb je dan een juist paginanummer nodig, wil je een bepaalde interpretatie nog eens nalezen nadat je je argumentatie hebt bijgesteld of herinner je je een interessant onderdeel dat later in je tekst toch nog aan bod kan komen. Daarom raden we je aan om met software te werken waar je bronnen overzichtelijk kan bewaren, inclusief nota's, bibliografische referenties, tags etc. Een goed voorbeeld van zulke software is Zotero.

Heb je een bepaalde bron gekopieerd uit een boek of tijdschrift? Bewaar het volledige artikel of hoofdstuk in een duidelijk gestructureerde ringmap.

Gebruik oorspronkelijke (primaire) werken of auteurs

Soms zal je een interessante verwijzing zien naar een andere bron of wordt er een belangrijke auteur geciteerd in het artikel dat je gevonden hebt. Let op, het is niet aangeraden om enkel dit als basis te nemen voor jouw eigen tekst, hoewel verwijzen naar secundaire bronnen in principe toegelaten is. De kans bestaat dat je iets verkeerd interpreteert omdat je de rest van de context niet gelezen hebt. Als je meerdere secundaire verwijzingen gebruikt, haalt dat dan ook de betrouwbaarheid van je tekst naar beneden. Bepaalde lezers zullen je tekst dan snel links laten liggen.